boeken

Omdat een mens nooit te oud is om te leren, heb ik dit jaar weer een aantal boeken gekocht. Een aantal ervan heb ik al grotendeels gelezen, enkele heb ik nog maar pas in mijn bezit.

Permacultuur

Permacultuur in je moestuinHet eerste permacultuur moestuinboek, geschikt voor het Nederlandse klimaat.
Een praktisch tuinierboek voor beginnende groene vingers en geoefende tuiniers, stap voor stap naar een moestuingeënt op permacultuur principes.
Permacultuur in je moestuin behandelt veel soorten fruit, groentes en kruiden. Het boek wijst je de weg naar een veerkrachtige samenhang in je tuin: Hoe je slimme combinaties van planten maakt die elkaar versterken, hoe je nuttige insecten naar je tuin lokt en hoe je de bodem in een gezonde balans brengt.
Permacultuur is gebaseerd op observatie van natuurlijke processen en hoe je met de natuur mee kunt werken en haar vóór je kunt laten werken. Het is een beproefde ecologische manier van tuinieren die steeds meer navolging vindt. Biodiversiteit is daarbij een belangrijk uitgangspunt.
Permacultuur is een uitstekende manier om slim en in ecologisch evenwicht te tuinieren.

Bodem in balans

bodem-in-balans-phil-nauta-boek-cover-9789062245369In een natuurlijke tuin groeien de planten uitbundig, geven ze uitzonderlijk smaakvolle oogsten en houden plaagdieren van zich af. Als ze dat niet doen, is er waarschijnlijk iets mis met hun voeding, missen ze nuttige micro-organismen om mee samen te werken, of hebben ze een tekort aan de energie waarmee ze normaal gesproken hun optimale voedingsstoffendichtheid bereiken. Je helpt de planten dan door ‘bij de bodem te beginnen’.

Bodem in balans biedt zes strategieën om gezondheid en overvloed in je natuurlijke tuin te krijgen. Dat begint met methoden als composteren, mulchen en het gebruik van compostthee, groenbemesters en polyculturen. In een notendop wordt het bodemvoedselweb beschreven en komt bodemanalyse, zowel kwantitatief als kwalitatief, aan bod. Vervolgens behandelt de auteur uitgebreid verschillende voedingsstoffen, meststoffen, biostimulanten en micronutriënten. In het laatste deel voegt hij alles samen tot een plan van aanpak om je tuin kerngezond te maken.

Phil Nauta geeft blijk van kennis en inzicht in de chemische, fysische en energetische samenhang van de bodem. Hij geeft praktische recepten, kanttekeningen en ook persoonlijke aarzelingen. Zijn schrijfstijl is vlot, zijn tips zijn laagdrempelig en zijn benadering is holistisch. Daarmee is dit boek is een verrijking van de bodemliteratuur.

Onkruidboek

onkruidboekIedere tuinier kent de strijd tegen onkruid. Toch is onkruid veel meer dan een ongewenste gast in je tuin. Dit Onkruidboek zal je blik verruimen. Het leert je niet alleen onkruid te herkennen, maar ook te benutten, en er zelfs van te genieten. Zo kun je van je vijand een vriend maken.

Deze praktische gids bevat karakterschetsen van veelvoorkomende onkruiden en woekerende tuin- en moestuinplanten. Met extra aandacht voor de meest hardnekkige soorten als brandnetel, zevenblad en heermoes. Daarnaast vind je vele bestrijdingstips en recepten.

Dit is ook een boek dat je mee de tuin in neemt om te ontdekken wat je nog niet eerder had gezien. Bovendien is het een inspirerend leesboek vol interviews met bekende en onbekende tuinders, kwekers, koks, kunstenaars en onderzoekers.

Back Garden Seed Saving

812710-back-garden-seed-saving“Keeping our vegetable heritage alive”. Een handzaam boekje in eenvoudig Engels geschreven over het zelf zaad winnen bij groenten. Waar moet u op letten, hoe oogsten, hoe bewaren, hoe zuiver houden

najaarswerkzaamheden

Wat het weer betreft waren de voorbije twee dagen ideaal om in de moestuin te werken. In het najaar gaat het dan vooral over opruimen, hoewel er ook al kan geplant worden voor het volgende seizoen.

Knoflook

Maandag heb ik alvast de knoflook uitgeplant. Ik kies al enkele jaren voor een pakketje van vijf verschillende soorten. De rassen die dit jaar geplant zijn: Cledor, Messidrome, Flavor, Rose de Lautrec en Therador. Knoflook kan je in principe ook nog in het voorjaar planten, maar ik verkies toch om deze nog voor de winter aan de grond toe te vertrouwen.

Opruimen

Het najaar betekent voor vele groenten meteen ook het einde van het seizoen. Zo hebben we de courgette- en komkommerplanten uitgedaan en verhuisd naar de composthoop. De pompoenen zijn geoogst en kunnen nu nog een beetje narijpen alvorens ze voor de eerste vorst naar binnen verhuizen. Ook de constructies in de tuin zijn opgeruimd. Zowel de staken van de bonen als het afdak van de tomaten wordt elk jaar opnieuw afgebroken. Deze zullen we in het kader van de wisselteelt in 2016 op het volgende bed weer opbouwen. Door de eenvoudige constructie neemt dit gelukkig niet veel tijd in beslag.

tomatenafdak

Het afdak voor de tomaten

Bacteriekuur

Volgend seizoen ga ik eens experimenteren met Effectieve Micro-organismen. Deze zouden zowel de bodem als de planten zelf moeten verbeteren. Deze moet je wel eerst zelf kweken. Hiervoor meng je een vloeibare bacteriecultuur met melasse en water. Deze moet nu een week lang fermenteren op 25°C. Het gemakkelijkste gaat dit in een speciaal daarvoor ontworpen machine. Wanneer dit klaar is, moet je dit verdunnen met water in een verhouding 1/100 en op de bodem en planten sproeien. Dit kan je een aantal keren per jaar doen.

Wat staat er nog in de tuin?

Op dit moment staan er nog wortelen in de tuin. Deze zien er voorlopig nog goed uit, dus zolang het niet vriest mogen deze nog even blijven staan. Qua kolen staat er nog boerenkool, savooikool en een soort winterbloemkool. Ook staan er nog pastinaak en winterprei in de tuin. Deze kunnen vrij goed tegen de vorst en zullen pas begin volgend jaar worden geoogst.

Zaden uit eigen tuin

Elk jaar in de winterperiode maakt een tuinier nieuwe moestuinplannen. Naast de locatie en de hoeveelheden die je van elke soort wil zetten, is het ook belangrijk om na te gaan welke zaden je nog moet bestellen. Van veel groenten kan je echter zonder veel moeite zelf zaden winnen. Dit heeft een aantal voordelen.

Ten eerste is het financieel interessanter. De zelf geoogste zaden zijn ook beter aangepast aan je eigen bodem. Tenslotte is de kiemkracht van je eigen zaden veel groter dan zaden die je in de winkel koopt.

Elk jaar laat ik een aantal kroppen sla zichzelf uitzaaien. Op die manier heb ik een overvloed aan kleine slaplantjes, die ik enkel nog moet verplanten naar de juiste plaats. Ook peterselie, goudsbloemen en tagetes zaaien zichzelf overvloedig uit. De planten die in de weg staan worden opgeruimd.

Van tomaten is het heel eenvoudig om zelf zaden te winnen. Opgelet: dit lukt enkel goed met zaadvaste rassen. Van hybride soorten (aangeduid met F1) geven de gewonnen zaden niet het gewenste resultaat.

  • Snij een tomaat open en haal de zaden en geleiachtige substantie eruit.
  • Doe deze in een pot en zet ze onder water
  • Om een betere kiemkracht te verkrijgen moet je de zaden nu een week lang laten gisten.
  • Spoel na een week de zaden goed af in een zeef
  • Laat de zaden goed drogen op keukenpapier
  • Doe de zaden in een papieren zak (koffiefilter) en vergeet er niet de naam en het jaartal op te schrijven.
Tomaat opensnijden en er de zaden uithalen

Tomaat opensnijden en er de zaden uithalen

Zaden een week laten gisten in water

Zaden een week laten gisten in water. Hierdoor kan er een schimmel ontstaan, maar dat is niet erg.

De zaden goed afspoelen en laten drogen op een keukenpapier

De zaden goed afspoelen en laten drogen op een keukenpapier

Zaadjes in een koffiefilter verpakt.

Zaadjes in een koffiefilter verpakt.

nieuw leven in de tuin

Eind maart zijn we gestart met zaaien en planten in de moestuin. Nu enkele weken verder is er al volop nieuw leven in de tuin te ontdekken. Zo zijn de geplante ajuinen nu volop vertrokken en steken de erwten, spinazie, prei en wortelen voorzichtig hun hoofd boven de grond. Het blijft toch altijd afwachten of de zaadjes die je in de grond steekt wel willen ontkiemen en uitgroeien tot volwaardige planten.

ajuin

Zo goed als alle geplante ajuinen lopen uit.

erwten

De erwten zijn dit jaar niet voorgeweekt omdat er in de periode van zaaien regen genoeg was.

spinazie

De spinazie is ‘Vroeg reuzenblad’

prei

De eerste preiplantjes steken de kop op.

wortel

Zelfs de wortelen staan al boven. Hier gaan we wel een beetje uitdunwerk aan hebben

prei en pastinaak uit eigen tuin

Vandaag ben ik toch al in de moestuin begonnen. Het eerste werk elk jaar is oogsten wat er nog in staat.

Zo heb ik vandaag alle prei geoogst. De opbrengst is redelijk goed dit jaar. De geoogste prei heb ik nu in mijn moestuinbak dicht bijeen terug uitgeplant om deze nog langer te bewaren. Ook heb ik de drie mooiste en beste planten op een zijbed in de moestuin uitgeplant om er zaad van te winnen.

Verder heb ik nog overgebleven pastinaken uit de grond gehaald. Deze worden in een bak met zand terug geplant om te bewaren. Ook hiervan is het mooiste exemplaar geplant om zaad van te winnen.

prei in de moestuin

prei in de moestuin

prei geoogst

alle prei op een hoopje

prei uitgeplant voor zaadwinning

de beste preiplanten uitgeplant voor zaadwinning. rechts daarvan staat een uitgeplante pastinaak voor dezelfde reden.

prei uitgeplant in de moestuinbak

prei uitgeplant in de moestuinbak voor bewaring

oogst van de laatste pastinaken

oogst van de laatste pastinaken

wat staat er nog in de moestuin?

De prei staat dit jaar redelijk goed.

prei

prei

Qua winterkolen staat er nog savooi en boerenkool

savooi

savooi

boerenkool

boerenkool

Er staat ook nog een beetje warmoes in de tuin. Deze laat ik staan en blijf ik van oogsten tot ze door het vriezen kapot gaan.

Warmoes

Warmoes

De pastinaak kan tegen de vrieskou dus deze mag blijven staan tot in het voorjaar.

pastinaak

pastinaak

Phacelia

Amai ik heb deze blog blijkbaar een beetje verwaarloosd. Ik hoop dit in de toekomst beter op te volgen…

Op de bedden die in de zomermaanden vrijkomen zaai ik al een aantal jaren phacelia. Deze bijenplant is een fantastische bodembedekker. Op die manier krijgt onkruid bijna geen kans om te groeien. Bij de minste vorst gaat deze plant kapot en valt neer, waardoor de functie van bodembedekking blijft tot in het voorjaar. Dan kan je deze gemakkelijk verwijderen en afvoeren naar de composthoop.

Deze plant is ook niet verwant met andere plantenfamilies, zodat je die zonder problemen kan gebruiken bij wisselteelt.

20141111_phacelia

Phacelia